కర్ణుడు – మహాలయ పక్షం కథ
“నేను జీవితంలో ఎన్నో దానాలు చేశాను. మరి నాకు ఆహారం ఎందుకు లభించడం లేదు?” అని దేవతలను ప్రశ్నించాడు.
కర్ణుడు జీవించి ఉన్నప్పుడు పేదలకు బంగారం, వెండి, ధనం, ఆభరణాలు విరివిగా దానం చేశాడు. కానీ తన పితృదేవతలకు అన్నం, నీరు, పిండప్రదానం, తర్పణం వంటి పితృకర్మలు చేయలేదు. తన తల్లిదండ్రులు, పూర్వీకుల కోసం శ్రాద్ధం చేయలేకపోయాడు.
“నా పూర్వీకులకు నేను ఎందుకు శ్రాద్ధం చేయలేకపోయానో కారణం ఉంది. నా జన్మరహస్యం నాకు తెలియదు. ఇప్పుడు వారికి శ్రాద్ధం చేసే అవకాశం ఇవ్వండి” అని ప్రార్థించాడు.
అతని ప్రార్థనను మన్నించి, కొంతకాలం భూలోకానికి తిరిగి వెళ్లి పితృకర్మలు చేసుకునే అవకాశం కల్పించారని కథనం.
కర్ణుడు భూలోకానికి వచ్చి పితృదేవతలకు తర్పణం, శ్రాద్ధం, అన్నదానం చేశాడు. ఆ తరువాత తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్లినప్పుడు అతనికి పితృదేవతల అనుగ్రహంతో ఆహారం లభించింది.
మన పూర్వీకులను స్మరించడం, వారికి కృతజ్ఞతలు తెలియజేయడం, వారి పేరుతో శ్రాద్ధం–తర్పణం చేయడం హిందూ సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన పితృకార్యంగా భావించబడుతుంది.
మహాలయ పక్షం సమయంలో పితృదేవతలను స్మరించి తర్పణం, పిండప్రదానం, శ్రాద్ధం, అన్నదానం వంటి కర్మలను సంప్రదాయానుసారం నిర్వహిస్తారు.
కర్ణుడి ఈ కథ మహాభారతంలోని సాధారణ యుద్ధకథలో కాకుండా, తరువాతి శ్రాద్ధ/పురాణ సంప్రదాయాల్లో విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి వచ్చిన కథనంగా కనిపిస్తుంది.
కాబట్టి దీనిని “మహాలయ పక్షం ఏర్పడటానికి మహాభారతంలో ప్రత్యక్షంగా చెప్పబడిన కథ” అని కాకుండా, పితృకర్మ ప్రాధాన్యతను వివరించే ప్రసిద్ధ కథగా చెప్పడం మరింత సముచితం.
